Ooievaarsbuitenstation 't Zand in Gorssel is opgericht in 1981 als onderdeel van het landelijke herintroductieproject voor de Ooievaar. Het was het 5e station dat werd opgericht en de dagelijkse verzorging was in  handen van de familie Verholt, geholpen door een enthousiaste groep vrijwilligers.
Het station heeft, vanaf de geboorte van de eerste jongen in 1982, tot aan heden een belangrijke bijdrage geleverd aan de terugkeer van de Ooievaar in het algemeen en in de IJsselvallei in het bijzonder.

Zenderonderzoek in 2010

Op 27 maart 2010 zijn de ontvangers weer geplaatst zodat de gegevens die gedurende de winter op de zenders waren opgeslagen, konden worden uitgelezen. Twee ooievaars waren op dat moment weer terug op hun nesten in de omgeving van het Ooievaarsbuitenstation. Dit waren ooievaar 4431 met zwarte kleurring 100 (zender 119) en ooievaar 5764 met zwarte kleurring 101 (zender 119). De Franse ooievaar met witte kleurring AETP (zender 117) is tot nog toe (18-11-2011) niet teruggemeld.

 
 
   
 Boven:Jan van Diermen staat klaar om de ontvanger 
 aan te geven.
 Onder: Willem Bouten (L) in gesprek met Hans Blauw.
 Boven: Willem van Manen maakt de ontvanger hoog in
 de boom goed vast.
 Onder: De ooievaars houden alles goed in de gaten.


Meteen na het plaatsen van de ontvanger en twee steunzenders begon het binnenhalen van de gegevens. Via Willem Bouten van de universiteit van Amsterdam komen de gegevens bij ons binnen en kunnen er kaartjes gemaakt worden. Alhoewel de zenders bedoeld zijn voor het biotooponderzoek was het natuurlijk ook interessant om te zien waar de ooievaars in de winter zijn geweest.
Hieronder een kort overzicht van de winterse omzwervingen van twee gezenderde ooievaars;

Ooievaar 100 (zender 118)

  • Op 18 augustus 2009 vliegt deze vogel naar het zuiden en komt op 28 augustus aan bij Madrid, Spanje
  • Van 28 augustus 2009 tot 30 januari 2010 verblijft de vogel aan de rand van Madrid op een grote vuilstortplaats.
  • Van 30 januari 2010 tot 20 februari 2010 trekt deze vogel weer naar het noorden, terug naar Gorssel.
In totaal heeft deze vogel tot nu toe een reeks van ruim 71.000 datapunten opgeleverd en hij/zij is daarmee de absolute recordhouder, waarschijnlijk van alle GPS-loggers op de wereld.

 
 
  Boven: de heen en terugreis van ooievaar 100. Blauw is de route naar het zuiden, geel de reis naar het 
  noorden.
  Onder: het verblijf bij Madrid: grijze bolletjes zijn de gegevens tussen 6 uur 's ochtends en 6 uur 's avonds en 
  de oranje bolletjes de gegevens tussen 6 uur 's avonds en 6 uur 's ochtends. De oranje bolletjes laten dus 
  heel mooi de slaapplaatsen zien.

Ooievaar 101 (zender 119)

Blijft in Nederland
  • Vliegt op 5 en 6 augustus heen en weer naar de Ooipolder, Nijmegen
  • Op 18 augustus terug naar de Ooipolder en op de 31e augustus weer terug naar Gorssel
  • Op 10 september weer naar de Ooipolder en vliegt nu langs de Waal naar Zaltbommel (14 sept.)
  • Op 17 september terug in de Ooipolder en door naar Gorssel
  • Op 20 september via Deventer en Zwolle naar Nunspeet (21 sept) en op 22 september via Zwolle en Deventer terug naar Gorssel.
  • Op 9 oktober opnieuw naar de Ooipolder waar hij blijft tot 15 december. Dan terug naar Gorrsel waar hij de rest van de winter verblijft.
 
  Hierboven de omzwervingen van ooievaar 101 tussen 05 augustus 2009 en 27 maart 2010 


Zenderonderzoek 2011

In het voorjaar van 2011 zijn de ontvangers weer opgehangen en is geprobeerd de opgeslagen wintergegevens binnen te halen en het foerageergedrag opnieuw te gaan volgen. Al snel werd duidelijk dat de zenders niet goed meer funtioneerden en is het alleen gelukt een deel van de trek van ooievaar 100 naar het zuiden vast te leggen. Deze vogel is wederom naar Spanje vertrokken maar hoe en waar is niet uit de gegevens gekomen.
Beide gezenderde ooievaars waren in het voorjaar van 2011 gelukkig wel weer gezond en wel op hun nestplaats aanwezig. Ze hebben nog wel de zender op de rug maar deze geeft dus helaas geen gegevens meer door.

Onderzoeksrapport

In oktober 2011 is het onderzoeksrapport "Habitatvoorkeur van broedende Ooievaars in de IJsselvallei" verschenen. Het is geschreven door Maja Roodbergen, Jeroen Nienhuis en Frank Majoor  van SOVON en behandelt de resultaten van het zenderondersoek in 2009 en 2010. Dit is aangevuld met de gegevens die zijn verzameld tijdens veldwaarnemingen naar het foerageergedrag en de monitoring van drie vaste route's in het behandelde gebied.

Het onderzoeksrapport is hieronder te downloaden:

klik hier

ontwerp: Arno ten Hoeve, uitvoering: TigrisIT